استراتژی های فارکس

بورس کالای ایران

مشابه با بورس سهام، بورس کالا بازاری است منسجم و سازمان یافته است که در آن یک سری کالای معین طبق اصول و قوانین مشخص، از طریق کارگزاران، میان عرضه کنندگان و تقاضاکنندگان مبادله می شود. نکته حائز اهمیت این است که در بورس کالا معمولا کالاهای خام و فرآوری نشده مانند زعفران، پنبه، فلزات و… معامله می‎شوند.

بانکداری نیوز

آغاز بهار ۹۷ و نام‌گذاری امسال از سوی مقام معظم رهبری با نام «حمایت از کالای ایرانی» می تواند آغازگر بهار تولید ایرانی باشد.

به گزارش بانکداری خبر به نقل از (سنا)؛ حامد سلطانی نژاد در یادداشتی نوشت: «حمایت از کالای ایرانی» عبارتی است که همواره مورد تاکید و توجه مسوولان اقتصادی بوده اما به دلیل نبود نقشه راهی روشن، در برخی حوزه ها نتایج مطلوبی در این عرصه حاصل نشده است. اما آغاز بهار ۹۷ و نام‌گذاری امسال از سوی مقام معظم رهبری با نام «حمایت از کالای ایرانی» می تواند آغازگر بهار تولید ایرانی باشد. در واقع تاکیدات رهبر معظم انقلاب بر لزوم همدلی مسوولان و مردم برای حمایت و خرید کالای ایرانی، همان نقشه راه روشنی است که چرخ تولید و اقتصاد را با سرعت بیشتری به حرکت در می آورد.

در این میان کنار هم قرار دادن شعار امسال با چالش های امروز اقتصاد ایران از نگاه دقیق و عمیق برای انتخاب نام امسال پرده برمی دارد به طوری که «حمایت از کالای ایرانی» به درستی حل معضل اشتغال، رکود و توسعه صادرات را هدف گرفته است. با این تفاسیر بورس کالای ایران امسال وظیفه سنگینی روی دوش همگان است که به ثمر نشستن آن از یک سو به اقدامات و برنامه های مسوولان و تولیدکنندگان و از سوی دیگر به یک «باور و تعصب» جمعی نیاز دارد.

بورس کالا نیز به عنوان بازاری که از ۱۰ سال پیش میزبان تولیدکنندگان و مصرف کنندگان کشورمان و عرضه و معامله کالاهای ایرانی بوده، وظایف مهمی را در راستای تحقق شعار امسال برعهده دارد؛ بورس کالا در سال ۹۶ با ستاره راهنمای «اقتصاد مقاومتی؛ تولید و اشتغال» بهترین دوران خود در یک دهه اخیر را به پشتوانه حضور تولیدکنندگان و مصرف کنندگان سپری کرد به طوری که ارزش کل معاملات بورس کالا در آماری بی سابقه از مرز ۱۱۷هزار میلیارد تومان عبور کرد تا حجم قابل توجهی از ارزش معاملات بازار سرمایه به بورس کالا اختصاص یابد.

همچنین در حوزه معاملات فیزیکی و مشتقه و نیز حجم و ارزش معاملات پتروشیمی و کشاورزی شاهد ثبت رکوردهای جدید در تاریخ ۱۰ ساله بورس کالا بودیم که این موارد از آمادگی بسترهای لازم برای تحقق شعار امسال حکایت دارد.

بی شک بدون حمایت هدفمند و ایجاد انگیزه و مشوق، نمی توان انتظار رشد تولید محصولات با کیفیت و عرضه از سوی تولیدکنندگان و همچنین تقویت سمت تقاضا از سوی مصرف کنندگان را داشت که یکی از مهم ترین این مشوق ها، کشف عادلانه قیمت ها در تقابل آزادانه عرضه و تقاضا در بورس کالاست؛ همچنین بورس کالا با اقداماتی که در سال ۹۷ در دستور کار دارد، سهولت تامین مواد اولیه در حضور مستمر مصرف کنندگان و تولیدکنندگان را فراهم می کند به طوریکه تقویت بازارهای فعلی و تعاملات با ذینفعان به همراه تهیه سازوکار بازار معاملات تهاتری، راه‌اندازی معاملات اوراق خرید دین و حراج به روش مناقصه، ایجاد امکان تسویه چند مرحله‌ای، راه‌اندازی معاملات فوروارد و حق امتیاز، توسعه دارایی‌های پایه ابزارهای موجود، راه اندازی معاملات اختیار معامله تبعی بر پایه اوراق گواهی سپرده کالایی و ایجاد امکان تسویه ارزی در رینگ صادراتی از جمله اقدامات اصلی بورس کالا در سال جاری است.

از سوی دیگر باید برای سرمایه گذاران داخلی جذابیت و امنیت ایجاد شود تا سرمایه هایشان را در مسیر حمایت از تولید کالای ایرانی قرار دهند که این موضوع بدون حمایت قاعده مند عملیاتی نخواهد شد. به عبارت دیگر از فاکتورهای ابتدایی رشد سرعت سرمایه گذاری در ریل تولید ملی، وجود شفافیت، رقابت و امکان پوشش ریسک است که بورس کالا در تحقق هر سه فاکتور مذکور نقش بسزایی ایفا می کند.

عملکرد بورس کالا در سال های اخیر بیانگر آن است که این بازار سرآمد شفافیت اقتصادی بوده و همه روندهای معاملاتی آن دارای شفافیت حداکثری است. در حوزه ایجاد رقابت نیز از امسال با ایجاد تابلوی مناقصه، نقش بورس کالا پررنگ تر از قبل می شود، به طوری که در گذشته معاملات به طور عموم مزایده محور و در رقابت خریداران انجام می شد که با راه اندازی تابلوی مناقصه، شاهد افزایش قدرت انتخاب خریداران و رقابت فروشندگان در فروش محصولاتشان خواهیم بود.

در حوزه پوشش ریسک نیز بورس کالا دارای معاملات مشتقه و قراردادهای بلندمدت از جمله کشف پریمیوم است که البته در زمینه پوشش ریسک نوسانات نرخ ارز نیز زیرساخت ها برای راه اندازی قراردادهای آتی ارز در بورس کالا فراهم است که به این ترتیب سرمایه گذاران می توانند بدون تحمل ریسک های غیر قابل پیش بینی به فعالیت در مسیر تولید کالای ایرانی بپردازند.

نکته دیگری که در خصوص شعار امسال و تاکیدات رهبر معظم انقلاب باید مورد توجه قرار گیرد، لزوم صادرات هدفمند کالاهای ایرانی به کشورهای همسایه است. بورس کالا نیز طی دو سال گذشته قدم های بزرگی در حوزه توسعه ارتباطات تجاری ایران با کشورهای همسایه از جمله عراق به عنوان یکی از فرصت های مناسب صادراتی برای کالاهای ایران برداشته است، به طوری که پس از تشکیل هیات تجاری بورس کالای ایران، انجام چندین سفر و ساعت ها رایزنی با مسوولان و تجار عراقی، بازار این کشور به خوبی مورد شناسایی قرار گرفته و امروز مواردی چون استمرار عرضه و تضمین کیفیت محصول، تسویه وجوه و تعهد تحویل از خواسته های اصلی طرف عراقی برای فروش محصولات ایرانی است که این موارد به ذات در بورس کالای ایران نهفته است.

بر این اساس، اقدامات بین المللی بورس کالا در سال جاری با سرعتی بیشتر ادامه خواهد داشت تا پس از افزایش سهم صادرات محصولات ایرانی از بستر بورس، تابلوی بورس کالای ایران به مرجعی برای قیمت محصولاتی که کشورمان در تولید آنها مزیت داریم، تبدیل شود.

در پایان تاکید می شود که ماموریت بورس کالا برای حمایت از کالای ایرانی، ایجاد شفافیت و رقابت به همراه تامین مناسب مواد اولیه تولید است که در سال جاری از هیچ گونه تلاشی به منظور مهیا کردن بستری قابل اتکا برای صنایع بالادست و پایین دست دریغ نخواهیم کرد تا شاهد بازگشت رونق به تولید، انتخاب کالای ایرانی به عنوان گزینه نخست مردم و جهش نرخ اشتغال در سال ۹۷ باشیم.

۲۴ اسفند آخرین روز معاملات بورس کالای ایران

خبرگزاری فارس : شنبه هفته آینده ۲۴ اسفندماه آخرین روز معاملاتی شرکت بورس کالای ایران در سال جاری اعلام شد.

به گزارش فارس به نقل از روابط عمومی شرکت بورس کالای ایران غفاری مدیر امور ناظرین و تالارها ، آخرین روز معاملاتی شرکت بورس کالای ایران در سال جاری را روز شنبه ۲۴ اسفندماه اعلام کرد و گفت: ۳ روز کاری برای تسویه پس از این تاریخ در نظر گرفته شده است.
وی ادامه داد: تالار معاملات بورس کالا در ایام تعطیلات رسمی سال جدید تعطیل بوده و در صورتی که عرضه کنندگان تا پایان ۲۷ اسفند ماه در سایت اعلام عرضه کنند از روز شنبه ۸ تا ۱۱ فروردین تالار فعال خواهد بود و در غیر این صورت اعلام عرضه از تاریخ ۲۷ اسفند ۱۳۸۷ لغایت ۱۴ فروردین ۱۳۸۸ پذیرفته نخواهد شد.

آخرین اخبار
  • گزارش تصویری مجمع عمومی عادی سالیانه شرکت سرمایه گذاری گروه توسعه ملی (سهامی عام) سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۰
  • مجمع عمومی عادی سالیانه وبانک با حضور بیش از ۸۰ درصد از سهامداران برگزار شد
  • سامانه پخش زنده مجمع عمومی عادی سالیانه شرکت سرمایه گذاری گروه توسعه ملی سال مالی منتهی به ٢٩ اسفند ١۴٠١
  • گزارش فعالیت هیئت مدیره دوره ۱۲ ماهه منتهی به ۱۴۰۰/۱۲/۲۹
  • صورت های مالی منتهی به ۱۴۰۰/۱۲/۲۹ حسابرسی شده شرکت سرمایه گذاری گروه توسعه ملی منتشر شد

تماس با ما

تهران، میدان ونک، خیابان شهید خدامی، بعد از پل کردستان، پلاک 89
کد پستی: 1994844202
صندوق پستی: 3898-15875
تلفن: 85598 – 85599000
فاکس: 85599811
پست الکترونیک: [email protected]
اینستاگرام

پیوندهای مفید


کپی‌رایت © شرکت سرمایه‌گذاری گروه توسعه ملی. تمامی حقوق محفوظ است.

آشنایی با بازار بورس کالا در ایران

آشنایی با بازار بورس کالا در ایران

اگر در بورس اوراق بهادار فعالیت داشته باشید، احتمالا نام بازار بورس کالا یا سهام کالا هم به گوش شما خورده است و حتما این سوال برای شما به وجود آمده که منظور از بورس کالا چیست و در بورس کالا چه چیزهایی معامله می‌شود؟ اگر علاقه‌مند به آشنایی بیشتر با این بازار کمتر شناخته شده دارید، در ادامه با ما همراه باشید.

بازار بورس، دنیای گسترده و وسیعی دارد که خود به چهار بازار کوچک‌تر تقسیم می‌شود؛ بازار بورس، فرابورس، انرژی و کالا. در این مقاله کمی بیشتر از بازار بورس کالا حرف می‌زنیم و برایتان شرح می‌دهیم که این بازار دقیقا چطور بازاری است و کالاهای داد و ستد شده در آن شامل چه چیزهایی می‌شوند.

بورس کالا چیست؟

بازار سنتی کالا نقاط منفی بورس کالای ایران مختلفی دارد از قبیل عدم وجود کنترل صحیح و دقیق معاملات و همچنین نوسانات قیمت. به عبارتی مکان و مکانیزم مشخصی برای خریداران و فروشندگان کالا فراهم نیست که این باعث می‎شود قیمت کالا به تعادل نرسد و نوساناتی را تجربه کند. بعلاوه، آن طور که باید کالاها از نظر کیفیت و دیگر معیارها کنترل نمی‎شود.

مثلا فرض کنید که می‎خواهید مقدار زیادی زعفران خریداری کنید، و با قیمت‎های مختلفی از فروشنده‎های مختلف مواجه می‎شوید که حتی آشنایی با کیفیت و اصالت محصول هم ندارید. بالاخره مجبورید که به یک فروشنده و محصولش با سردرگمی اعتماد کنید. اینجاست که نیاز به سیستم نظام‎مند به‎نام بورس کالا حس می‎شود.

بازار بورس کالا هم مثل دیگر بازارهای حاضر در بورس سازمان یافته است و در آن کالاهای مشخص شده‌ای خرید و فروش می‌شوند.

این بازار با هدف برطرف کردن نقاط ضعف و کمبودهای بازار سنتی به وجود آمد؛ بازاری که هدفش توسعه مبادلات کالایی و اضافه کردن کاربران بیشتر به منظور ایجاد بستری جامع و کامل بود.

مشابه با بورس سهام، بورس کالا بازاری است منسجم و سازمان یافته است که در آن یک سری کالای معین طبق اصول و قوانین مشخص، از طریق کارگزاران، میان عرضه کنندگان و تقاضاکنندگان مبادله می شود. نکته حائز اهمیت این است که در بورس کالا معمولا کالاهای خام و فرآوری نشده مانند زعفران، پنبه، فلزات و… معامله می‎شوند.

بازار بورس کالا، از چهار زیر مجموعه مهم تشکیل می‌شود. بازارهای «فرعی»، «بازار مشتقه بورس کالا»، «مالی» و اصلی‌ترین آن‌ها، بازارِ «فیزیکی» که هر یک شامل اجزای کوچک‌تری می‌شوند. محصولات شیمیایی و پتروشیمی، محصولات صنعتی، معدنی و کشاورزی زیر مجموعه بازار فیزیکی قرار می‌گیرند و با اهمیت‌ترین زمینه‌های فعالیت بورس کالا را تشکیل می‌دهند.

بورس کالا چیست؟

بازار فیزیکی در بورس کالا

بازار فیزیکی با این قصد شکل گرفت که تولیدکنندگان و مردم بتوانند با سازوکارهایی کامل و پیشرفته‌تر از بازارهای سنتی، کالاهای فیزیکی مورد نظرشان را خرید و فروش کنند. این بازار با هدف فراهم آوردن فضایی مناسب برای عرضه کنندگان کالا به وجود آمد. عرضه کنندگان صنایع بالادستی و پایین دستی و همچنین مواد خام ارزشمندی از جمله محصولات پلایشگاهی، کشاورزی و فلزات.

بازار فرعی در بورس کالا

بازار فرعی شباهت فراوانی با بازار فیزیکی دارد و ماهیت اصلی آن از نظر تحویل کالا و ساز و بورس کالای ایران بورس کالای ایران کار قانونمند و مشابه بازار فیزیکی است. در واقع تنها علتی که بازار فرعی و فیزیکی را از یکدیگر جدا و متمایز می‌کند، بهرمند کردن طیف وسیع‌تری از بازار کالایی کشور است. افرادی که می‌خواهند از مزایای بورس کالا استفاده کنند، می‌توانند در بازار فرعی با قوانین ساده‌تری در خصوص پذیرش کالا، وارد بازار بورس شوند. کالاهای کشاورزی، صنعتی، فلزی، معدنی، شیمیایی، پلیمر، اموال غیر منقول و ضایعات و مستعملات در زیر گروه بازار فرعی جای می‌گیرند.

بازار مشتقه در بورس کالا

بازار مشتقه جدیدترین زیر مجموعه بازار بورس کالا است. بازاری که با توجه به نیازهای بازار و ماهیت خاص برخی کالاها به وجود آمده است. این بازار با کمک اوراق مشتقه، سبک جدیدی از بازار را شکل داده و طیف جدیدی از سرمایه داران را وارد بازار کرده است. اوراق مشتقه بورس کالا شامل «قراردادهای آتی» و «قراردادهای اختیار معامله» می‌شوند. روش کار بازار مشتقه به این صورت است که در ابتدا یک دارایی مشخص به عنوان دارایی پایه معرفی شده و قراردادها روی آن منتشر و تعریف می‌شوند. محصولات ارزشمند کشاورزی مثل زعفران، پسته و زیره، فراورده‌های نفتی، انواع فلزات و سکه، همگی می‌توانند به عنوان یک دارایی پایه انتخاب شوند. بازار مشتقه طیف وسیعی از افراد را به سرمایه‌گذاران خرد تبدیل خواهد کرد. دو قرارداد تعریف شده در بازار مشتقه شامل مزایای قابل توجهی می‌شوند؛ مزایایی از جمله پوشش دادن ریسک، امکان خرید و فروش استقراضی دارایی‌ها و همچنین تضمین معاملات به وسیله اتاق پایاپای بورس.

بازار مالی در بورس کالا

«سلف موازی استاندارد»، «گواهی سپرده کالایی» و «صندو‌ق‌های کالایی» سه زیر مجموعه اصلی، بازار بورس مالی هستند. هدف از ایجاد این بازار هم جذب هر چه بیشتر سرمایه گذار است، سرمایه گذارانی با سرمایه‌هایی سرگردان. این سرمایه‌ها می‌توانند در جهت تامین مالی تولید، به کار گرفته شوند و بخشی از بورس کالای کشور را شکل بدهند. برای بازار مالی ابزارهای مختلفی در نظر گرفته شده که هر کدام با توجه به ماهیت همان بازار و کالاهای قابل معامله‌ای که دارد، تعبیه شده‌ و به وجود آمده‌اند.

مزایای سرمایه گذاری در بورس کالا کدامند؟

بطور خلاصه مزایا و کارکردهای بورس کالای ایران را می توان موارد زیر دانست؛

  1. کالاهایی که در بازار بورس مورد معامله قرار می‌گیرند، تحت نظارت هستند و هزینه آن‌ها به صورت مدیریت شده و سازمان یافته انتقال پیدا می‌کند.
  2. در این بازار نمی‌توان کالای معیوبی را به خریدار تحویل داد.
  3. نرخ‌های تعیین شده در بازار بورس کالا عادلانه هستند و بر اساس عرضه و تقاضا تعیین می‌شوند.
  4. در بازار بورس کالا نمی‌توانید به طور صوری خرید و فروش کنید، چرا که تمام معاملات شفاف هستند و زیر ذره بین مقام‌های دولتی و سهامداران صورت می‌پذیرند.
  5. اگر فروشندگان یا خریداران به تعهدات خود پایبند نباشند، مجبور به پرداخت خسارات خواهند شد.
  6. فروشندگان در بازار بورس نیازی به تبلیغات کالاهای خود پیدا نمی‌کنند، چرا که بورس کالا، محصولات فروشندگان را به صورت رایگان به خریداران خارجی و داخلی معرفی خواهد کرد.
  7. در این بازار عرضه و تقاضا به صورت سازمان یافته انجام می‌شود و ریسک نوسانات آتی قیمت‌ها مدیریت می‌شوند.
  8. بر اساس اسناد صادر شده توسط کارگزاری ها مبنی بر انجام معاملات، بانک‌ها با سرعت بیشتری به خریداران وام داده و آن‌ها را از جهت مالی تامین می‌کنند.
  9. معامله در بازار بورس کالا دریچه‌ای به سمت دنیای پیشرفته‌تر و مکانیزه شدن معاملات خواهد بود.
  10. با نگاهی به قیمت معاملات صورت گرفته، می‌توانیم وضعیت و روند اقتصادی کشور را تحلیل کنیم و بر اساس نتایج حاصل آمده، بهترین تصمیم‌ها را اخذ کنیم.
  11. مطابق ماده 6 قانون توسعه، 10 درصد از مالیات درآمد حاصل از فروش کالاها در بورس کالا از پرداخت مالیات معاف خواهند شد.

بازار بورس کالا در ایران

معایب و محدودیت های معامله در بورس کالا

  1. بعضی از کالاهای معرفی شده در بازار بورس کالا به صورت سبد عرضه می‌شوند؛ این یعنی برای خریدار امکان انتخاب وجود ندارد.
  2. عرضه کنندگان موظف هستند در بازار بورس کالا، بدون وقفه کالا ارائه دهند. در صورت توقف عرضه کالا، عرضه کنندگان مربوط از بازار بورس کالا اخراج خواهند شد.
  3. اگر جز کسانی هستید که دل خوشی از پرداخت مالیات ندارند، بازار کالا مناسب شما نخواهد بود؛ چرا که این بازار محل خوبی برای فرار مالیاتی نیست.
  4. خریداران نمی‌توانند از حجم مشخص شده‌ای کمتر خرید کنند.

دلایل پیدایش بازار بورس کالا

با بررسی روند حضور و پیشرفت بورس‎های کالا در جهان پی می‎بریم که این بازارها از قرن 19 به بعد ایجاد شده است تا محدودیت ها و مشکلات و موانع موجود در بازار سنتی کالا را به حداقل برساند. به عبارت دیگر، نارسایی های بازار سنتی در نوسانات و عدم شفافیت قیمت و همچنین نبود تضمین های لازم برای معامله گران مهمترین دلایل پیدایش بورس کالا در جهان بوده است. بدین ترتیب سالهاست که تعداد زیادی بورس کالا در سراسر جهان دایر است که نمونه‎هایی از قدیمی ترین آنها عبارتند از:

  • بورس تجاری شیکاگو (CME) با بیش از170 سال سابقه
  • بورس فلزات لندن (LME) با 150 سال سابقه
  • بورس کالای نیویورک (NYMEX)
  • بورس کالای توکیو (TOCOM)
  • بورس کالای شانگهای (SHFE)
  • بورس کالای هند (MCX)

تاریخچه بازار بورس کالا در ایران

پیدایش بورس کالا در ایران به 16 سال قبل برمی‎گردد. در راستای تحقق اهداف برنامه سوم و چهارم توسعه، که مطابق با آنها شورای عالی بورس موظف به راه‌اندازی و گسترش بورس‌های کالایی در ایران شناخته شده بود، بورس فلزات به عنوان نخستین بورس کالا در ایران، در شهریور ۱۳۸۲ و بورس کالای کشاورزی در شهریور ۱۳۸۳ آغاز به فعالیت نمودند.

طبق قانون بازار اوراق بهادار ایران و با تصویب شورای عالی بورس، شرکت بورس کالای ایران در آذر 1385 که شامل بورس فلزات و بورس کالای کشاورزی بود تشکیل شد و پس از پذیره نویسی و برگزاری مجمع عمومی، فعالیت خود را تحت نظر سازمان بورس و اوراق بهادار شروع کرد.

در حال حاضر بورس کالای ایران در حوزه های ذیل فعالیت می کند:

  • فلزات و مواد معدنی (کانی‌های فلزی)
  • محصولات شیمیایی و پتروشیمی
  • محصولات کشاورزی
  • معاملات آتی

کلام پایانی

بازار بورس کالا ابزارها و بازارهای جدیدی را در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌دهد. بازارهایی که علاوه برجذب سرمایه برای بخش‌های مختلف، مکانی امن و جدید را برای سرمایه گذاران فراهم می‌آورد. بازاری که قانونمند است و شفافیت کافی را برای هر دو سر معامله به ارمغان آورده است. علاوه بر این بازار بورس کالا، نقاط منفی بازار سنتی را حذف می‌کند و بر روی معاملات، نوسانات قیمت و کیفیت کالا کنترلی دقیق اعمال می‌کند. بازار بورس کالا با ایجاد سیستمی نظام‌مند، پرشی بزرگ از بازار سنتی به بازار پیشرفته را رقم زده است.

بورس کالا

بررسی روند پیدایش و تکامل بورس‌های کالا در جهان حاکی از آن است که ظهور و بسط فعالیت‌های این گونه بازارها در عرصه اقتصاد کشورها از قرن ١٩ به بعد در پی پاسخ گویی به برخی از نیازمندی های بورس کالای ایران اقتصادی و در بسیاری موارد رفع برخی تنگناها و موانع در بازار کالاها بوده است. به عبارت دیگر وجود برخی مشکلات در بازار کالا ( چه در بخش عرضه تقاضا و چه در بخش توزیع) و به تبع آن نوسانات قیمت کالاها و همچنین برخی از نارسایی‌ها و ناکارآمدی‌های بازارهای سنتی از یک طرف و مزایا و منافع ایجاد و راه اندازی بورس‌های کالا و توانمندی آنها در رفع مشکلات فوق الذکر از طرف دیگر، مهمترین انگیزه و عواملی هستند که موجب پدیدار شدن بورس های کالا در صحنه اقتصاد کشورهای مختلف گشته‌اند.

در چنین شرایطی راه اندازی بورس‌های کالایی و به تبع آن، استفاده از ابزارهای مشتقه به ایجاد یک نظام سازمان یافته داد و ستد و توزیع کالاها در کشور های مختلف منجر شده و راه ورود به بازارهای جهانی را برای کشورها تسهیل نموده است . از قدیمی ترین بورس های کالای در جهان می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • بورس تجاری شیکاگو( CME )
  • بورس فلزات لندن ( LME )
  • بورس کالای نیویورک (NYMEX )
  • بورس کالای توکیو( TOCOM )
  • بورس کالای شانگهای(SHFE)
  • بورس کالای هند (MCX)

امروزه بورس های کالایی در اقتصاد روز جهانی نقش خطیر و محوری در راستای توسعه اقتصادی ایفا می نماید و بعنوان بازوان پر توان در عرصه تولید محسوب می گردند. بورس کالا بعنوان بازاری توانمند و متشکل می تواند با ارائه ابزارهای معاملاتی و مالی راهگشای بسیاری از کاستی ها و نواقص بازار سنتی گردد.

در کشور عزیزمان اولین گام برای ایجاد بورس های کالایی با فراهم شدن مقدمات لازم در قانون برنامه پنج ساله سوم برداشته شد و بورس فلزات و کشاورزی به ترتیب در سال های ۱۳۸۲ و ۱۳۸۳ راه اندازی شدند. فرآیند تحول و تکامل بازار سرمایه در کشور با تصویب قانون جدید بازار اوراق بهادار در آذر ماه سال ۱۳۸۴ تداوم یافت و منجر به ادغام بورس های فلزات و کشاورزی و شکل گیری بورس کالای ایران گردید . که هم اکنون بورس کالا در رینگ‌های زیر فعال است:

بازار بورس کالا چیست؟

ورس کالا، معاملات کالاهای پایه در بخش‌های مختلف کشاورزی، پتروشیمی، صنعتی

همان طور که در مطلب «انواع بازار بورس در ایران» گفتیم، یکی از بازارهای اساسی فعال در بازار سرمایه ایران، بازار بورس کالایی است. در بازار بورس کالا، معاملات کالاهای پایه در بخش‌های مختلف کشاورزی، پتروشیمی، صنعتی و … انجام می‌پذیرد. این بازار، ساختاری کلی و منسجم برای داد و ستد کالاهای پایه ایجاد کرده است تا دشواری‌ها و پیچیدگی‌‌های بازار کالا را رفع کند. نوسانات بالای قیمتی و آشفتگی در معاملات، وجود ریسک‌های زیاد، نبود سیستم یکپارچه و شفاف در عرضه و تقاضای کالاها، از علل به وجود آمدن بورس کالا در ایران است. در این مقاله به تعریف کلی بورس کالا و ویژگی های این بازار میپردازیم.

بازار بورس کالا

بازار بورس کالا، بازاری متشکل و ساختاریافته است تا با ایجاد بستری قانونی و منظم، معاملات کالاهای پایه را تسهیل بخشد و موانع و محدودیت‌های بازار سنتی کالا را از بین ببرد. بازار کالا یکی از 4 بورس اصلی بازار سرمایه ایران و مهم‌ترین نهاد موجود برای معاملات کالایی است. به عبارت ساده‌تر، بازار بورس کالا فضایی است که مجموعه‌ای از خریداران و فروشندگان که نیازهای عرضه و تقاضا کالاهای خاصی را دارند، در این بازار فعالیت می‌کنند.

بازار بورس کالای ایران توسط شرکت بورس کالا مدیریت می‌شود. شرکت بورس کالای ایران مرجعی برای کشف قیمت است که خدمات متنوعی مبتنی بر کالا و اوراق بهادار کالایی را در راستای پاسخ به نیازهای صاحبان صنایع، تجاری و فعالان بازار سرمایه از طریق بستری شفاف، رقابتی و منصفانه ارائه می‌دهد و با استفاده از منابع مختلف خود، به دنبال شناسایی و بهره‌برداری از فرصت‌های داخلی و خارجی است. به عبارت دیگر این شرکت، مرجعی پایدار برای کشف قیمت و معاملات مبتنی بر کالا و اوراق بهادار کالایی است که با وضع قوانین ضروری و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم، انجام معاملات کالایی را امکان‌پذیر می‌سازد.

برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص بورس کالا می‌توانید به سایت رسمی شرکت بورس کالای ایران به آدرس https://www.ime.co.ir مراجعه نمایید.

تاریخچه بازار بورس کالای ایران

به علت وجود نیازمندی‌هایی در بازار سنتی کالا، طی چندین سال، اقدامات لازم برای راه‌اندازی بورس کالا انجام پذیرفت. با توجه قوانین موجود و برنامه‌های توسعه کشور، شورای عالی بورس مسئول تشکیل و گسترش بورس کالایی در ایران شد و در سال 1382، سازمان کارگزاران بورس فلزات تهران، به عنوان اولین بورس کالای کشور فعالیت خود را آغاز کرد. همچنین در سال 1383، سازمان کارگزاران بورس کالای کشاورزی، دومین بورس کالایی کشور شروع به کار کرد. طی سال‌های بعد از فعالیت این دو بورس، سازمان‌های کارگزاران بورس فلزات تهران و کارگزاران بورس کالای کشاورزی، منحل گردید و شرکت بورس کالای ایران به عنوان یک شرکت جدید و مستقل از سال 1386 آغاز به فعالیت کرد. در سال‌های پس از آن بازارهای مختلف بورس کالا فعالیت خود را آغاز کردند. برای مثال سال 1393 اولین اوراق سلف موازی استاندارد منتشر شد و در سال 1395 معاملات اختیار معامله راه‌اندازی شد. در سال 1397 معاملات آتی زعفران به بازار بورس معرفی شد و در آخرین اقدام شرکت بورس کالا، بورس املاک و مستغلات در بازار فرعی این بازار راه اندازی شد.

اهمیت بورس کالایی

بورس کالای ایران جهت ساماندهی و ارتقای تجارت کالایی و تخصیص بهینه منابع و سرمایه ها، خدمات متنوعی را در اختیار جامعه قرار می‌دهد. بورس کالای ایران اهداف مشخصی دارد که می تواند در بخش های مختلف اقتصادی، سبب بهبود وضعیت و رونق بازار شود. مزایای بازار بورس کالا عبارت است از:

مزایای بورس کالا

انواع قراردادهای بورس کالایی

در بازار بورس کالای ایران، قراردادهای مختلفی مورد معامله قرار می‌گیرد که بر اساس شرایط هر قرارداد، نحوه معاملات نیز با هم متفاوت است.

انواع قراردادهای استانداردی که اکنون در بازار بورس کالا معامله می‌شود به شرح زیر است:

انواع قراردادهای بورس کالایی

قرارداد نقدی: قراردادی است که مبلغ کالای مورد معامله در زمان تحویل کالا و معامله پرداخت می‌شود.

قرارداد سلف: قراردادی است که مبلغ تعیین‌شده کالا، در زمان معامله پرداخت و تحویل کالا در زمانی مشخص در آینده انجام می‌شود. قرارداد سلف را می‌توان پیش فروش کالا نیز در نظر گرفت.

قرارداد نسیه: قراردادی است که مبلغ تعیین‌شده کالا در زمانی مشخص در آینده پرداخت می‌شود، اما کالا در هنگام معامله تحویل داده می شود.

قرارداد آتی: قراردادی است که فروشنده براساس آن متعهد می‌شود در زمان سررسید، مقدار مشخصی از کالا را با قیمت تعیین شده به خریدار به فروش برساند و در مقابل خریدار متعهد می‌شود مقدار مشخصی از کالا را با قیمت مشخص در زمان تعیین شده آینده خریداری کند.

قرارداد سلف استاندارد: قراردادی است که بر اساس آن، فروشنده مقدار مشخصی از کالا را طبق قرارداد سلف استاندارد در ازای وجه نقد، در دوره تحویل به خریدار تحویل می‌دهد. خریدار نیز می‌تواند معادل دارایی پایه خریداری شده را قبل از سررسید به فرد دیگری بفروشد.

قرارداد اختیار معامله : قراردادی است که در آن، فرد اختیار خرید یا فروش کالایی را خریداری کرده و یا به فروش می‌رساند.

صندوق های کالایی: این صندوق ها، سبدی از کالاهای مختلف و پایه‌ای هستند که قابل معامله در بورس اوراق بهادار تهران بوده و افراد می‌توانند به جای خرید کالا و نگهداری آن، واحدهای صندوق کالایی را خریداری کنند.

گواهی سپرده کالایی: این گواهی، اوراق بهاداری است که نشان دهنده مالکیت دارنده آن بر مقدار معینی کالا است و پشتوانه آن قبض انبار استانداردی است که توسط انبارهای سازمان بورس صادر می‌شود.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا