فارکس سیستم

مدیریت راهبردی چیست

تعریف ساده مدیریت راهبردی یا مدیریت استراتژیک

در منابع مختلف تعاریف مختلفی از مدیریت استراتژیک آمده است که معمولا فهم آن برای مخاطب دشوار و گاهی غیر ممکن است .

به کلام ساده مدیریت استراتژیک انتخاب یک هدف و تمرکز بر روی آن و اجرای آن در سازمان است.

برای اینکه بتوانیم از فعالیتهای سازمان نتایج بهتری بگیریم باید یک هدف مشخص داشته باشیم و تمامی منابع مادی و معنوی سازمان را در راستای رسیدن به آن هدف یا اهداف به کار بگیریم. این کار پایه اساسی برندینگ نیز می باشد.

همانگونه که میدانید برندینگ یعنی ایجاد وجه تمایز و متفاوت کردن آن وجه تمایز از سایر رقبا. یکی از اهدافی که در مدیریت استراتژیک می توان به دنبال آن باشیم ایجاد وجه تمایز است که در نهایت به برندینگ منجر می شود.

حال نگاهی به یکی از آن تعاریف کلاسیک و آکادمیک مدیریت استراتژی بیاندازیم:

مدیریت استراتژیک را مجموعه ای از تصمیمات و اقدامات مدیریتی میدانند که عملکرد بلندمدت یک شرکت را مشخص می کند. مدیریت استراتژیک شامل بررسی محیطی (هم خارجی و هم داخلی)، تدوین استراتژی (برنامه‌ریزی استراتژیک یا بلندمدت)، پیاده‌سازی، ارزیابی و کنترل استراتژی است؛

می بینیم که الان راحت تر می توانیم تعریف بالا را درک کنیم . در جمله اول اشاره شده است که مجموعه ای از مدیریت راهبردی چیست تصمیمها (در یک جهت مشخص) که عملکرد شرکت را تعیین می کند (جهت می دهد). در جمله دوم نیز بهترین روش دستیابی به هدف مشترک را تجزیه و تحلیل محیط، تعیین هدف مشترک و اجرای آن خوانده است.

گامهای اجرا

گام اول انتخاب هدف یا استراتژی

بیشتر مدیران و کارآفرینان اهداف و سیاستهای بسیار زیادی در ذهنشان وجود دارد که فکر می کنند با اجرای صحیح هر کدام از آنها موفقیتهای چشمگیری بدست می آورند. اما مشکل اینجاست که آنها نمی توانند بین این گزینه ها یکی را انتخاب و بر روی آن تمرکز کنند. بر اساس مطالعات و تحقیقات صورت گرفته شرکتهایی که توانسته اند یک هدف یا استراتژی را انتخاب ، بر روی آن تمرکز و اجرا کنند به موفقیتهای بسیار بیشتری نسبت به رقبا دست پیدا کرده اند.

برای انتخاب هدف و روش مناسب یک روش ساده به نام swot (که مخفف چهار کلمه نقاط ضعف، نقاط قدرت، فرصت و تهدید است) وجود دارد. در این روش در یک ماتریس ساده نقاط قوت و ضعف شرکت و فرصتها و تهدیدهای محیطی را لیست کرده و به هرکدام ارزش و امتیاز می دهیم.

گام دوم برنامه ریزی

پس از انتخاب هدف بایستی برنامه ای مشخص برای دستیابی به اهداف و استراتژی ها تنظیم کرد. یکی از خصوصیات برنامه های استراتژیک بلند مدت بودن آنها است. یعنی برنامه های استراتژیک حداقل باید پنج ساله باشند. این برنامه باید به بازه های زمانی کوچک تر تقسیم و شاخصهای کنترلی برای آن مشخص شود.

گام سوم اجرای برنامه

همسو کردن کلیه پرسنل و مدیران و نمایندگان شرکت مهمترین و سخت ترین گام در فرآیند مدیریت استراتژیک در ایران است. به این معنا که بایستی بعد از انتخاب هدف اصلی و سیاست سازمان آن را به کلیه افراد مرتبط با شرکت اعلام و آنها را ترغیب و اجبار به رعایت آن کرد.

برای اینکه بتوانیم افراد را بهتر در اجرای اهداف همراه کنیم توصیه می شود آنها را در فرآیند انتخاب اهداف استراتژیک شرکت مشارکت دهیم. در کنار مدیریت راهبردی معمولاً یک سیستم کارت امتیازی متوازن یا bsc نیز به منظور ارزیابی عملکرد سازمان در نیل به اهداف مدیریت راهبردی دیده می‌شود. در مقالات بعدی کارت امتیازی متوازن یا همان Balanced ScoreCard را به تفسیر شرح خواهیم داد.

مطالعات اخیر علم مدیریت از این نظریه حمایت می‌کنند که استراتژی نیاز دارد که با حضور همهٔ سهام داران و ذینفعان شروع شود و از یک سامانهٔ بومی شدهٔ کارت امتیازی متوازن استفاده کند که شامل همهٔ این سهام داران باشد.

تعیین استراتژی و هدف در مدیریت استراتژیک شامل تیم مدیریتی و احتمالاً مدیران ارشد Board of Directors و سایر سهامداران stakeholders است ولی اجرای آن به کلیه بخشها و واحد های سازمانی مرتبط است.

گام چهارم بازبینی دائم

فرآیند مدیریت استراتژیک بهتر است که به صورت دائم تحت کنترل و بازبینی باشد. مهمترین بخش مدیریت استراتژیک که نیازمند بازبینی است همان هدف یا استراتژی سازمان است . زیرا شرایط محیطی و نقاط ضعف و قوت دائم در حال تغییر هستند و برخی اوقات وجه تمایزهایی که ارشد افزوده بسیار زیادی ایجاد میکرد در بلند مدت ارزش خود را از دست می دهند.

یک روش برای بازبینی دائم چرخه PDCA (که به معنای برنامه ریزی ، اجرا ، چک کردن مجدد و اقدام است) می باشد. در این روش طی چهار مرحله کلیه فرآیندها و اهداف سازمانی بازبینی می شود.

رشته مدیریت استراتژیک

رشته مدیریت استراتژیک در ایران نخستین بار با نام مدیریت سیاستگذاری بازرگانی ایجاد شد. این رشته که یکی از گرایش های اصلی رشته مدیریت بازرگانی در مقطع دکترا می باشد، درخصوص برنامه‌ریزی و اجرای استراتژی در بنگاه های اقتصادی است. تاریخچه به وجود آمدن رشته ای بانام مدیریت استراتژیک (Strategic Management) در جهان زیاد طولانی نیست و به نیمه دوم قرن بیستم می رسد.

طراحان دوره های دانشگاهی مدیریت در آمریکا تصمیم می گیرند درس جدیدی برای دانشجویان دوره کارشناسی مدیریت بازرگانی طراحی کنند که پیشرفته ترین درس دوران تحصیلی را مدیریت راهبردی چیست داشته باشد و دربرگیرنده و جامع دروس متعددی باشد که آن ها طی دوره تحصیلی خود خوانده اند و مطالبی در آن طرح شود که به دانشجویان و مدیران آینده در زمینه تصمیم‌گیری های کلان و مدیریتی کمک کند. به این ترتیب درس سیاستگذاری بازرگانی (Business Policy/Strategy) در برنامه درسی دانشکده های بازرگانی ایجاد شد و به مرور خود به رشته ای مستقل در سطح کارشناسی ارشد و دکترای عمومی و تخصصی مدیریت و بازرگانی تبدیل گردید. عنوانی که در ابتدا برای این زمینه دانشی درنظر گرفته شده بود «سیاستگذاری بازرگانی/سیاست کسب وکار» بود و به مرور از عناوین دیگری مانند «استراتژی بازرگانی/کسب وکار»، «استراتژی و سیاست کسب وکار» و … استفاده شد؛ درنهایت اما اصطلاح «مدیریت استراتژیک» بیش از بقیه مورد توجه قرار گرفت و رواج پیدا کرد.

۷ مرحله مهم فرآیند مدیریت استراتژیک

فرآیند مدیریت استراتژیک شامل یک فرآیند مداوم از برنامه ریزی، نظارت، تجزیه و تحلیل و ارزیابی یک سازمان برای تحقق اهداف خود ضروری است. فرآیند مدیریت استراتژیک به رهبران یا صاحبان شرکتهای مختلف کمک می کند تا به موقعیت فعلی شرکت خود دسترسی پیدا کنند، استراتژی ها را توسعه دهند، استقرار و تحلیل کارآیی استراتژیهای اجرا شده را انجام دهند.

لذا نوآوری سریع، فن آوری های پویا و انتظارات مشتری، سازمان ها را مجبور می کند که برای موفقیت خود به فکر و تصمیم گیری های استراتژیک بپردازند.

استراتژیک - فرآیند مدیریت استراتژیک

چرا مدیریت استراتژیک برای یک تجارت ضروری است؟

مدیریت استراتژیک لزوم تعهد به برنامه ریزی استراتژیک را نشان می دهد که بیانگر توانایی یک سازمان در تعیین اهداف کوتاه مدت و بلند مدت خود و تعیین اقدامات لازم برای دستیابی به آن اهداف است.

برنامه ریزی استراتژیک - فرآیند مدیریت استراتژیک

اکنون که مفهوم فرآیند مدیریت استراتژیک و اهمیت آن را درک کردیم، حال به بررسی ۷ مدیریت راهبردی چیست مرحله مهم فرآیند مدیریت استراتژیک را میپردازیم:

مرحله ۱: تنظیم هدف استراتژیک

اولین مرحله از مدیریت استراتژیک تعیین اهدافی است که شرکت شما می خواهد به آن برسد. این شامل اهداف کوتاه مدت و بلند مدت سازمان است. این اهداف را با کل سازمان در میان بگذارید و توضیح دهید که چگونه هر هدف در آینده سازمان تأثیر خواهد گذاشت. این باعث می شود که هر یک از اعضای تیم حس هدف و معنا را نسبت به شغل خود داشته باشند.

مرحله ۲: ارزیابی اولیه استراتژیک

مرحله دوم شامل جمع آوری هرچه بیشتر داده ها و اطلاعات است. این اطلاعات بخشی جدایی ناپذیر در شناسایی رسالت و چشم مدیریت راهبردی چیست انداز سازمان خواهد بود.

مؤلفه بینایی به این سؤال پاسخ می دهد: سازمان می خواهد به چه چیزی تبدیل شود؟

در حالی که مؤلفه مأموریت فعالیت شرکت و همه چیز مربوط به محصولات، مشتریان، بازارها، ارزشها، کارمندان سازمان و غیره را شرح می دهد.

مرحله ۳: تجزیه و تحلیل وضعیت

بعد از شناسایی مأموریت و مؤلفه بینایی سازمان، مرحله بعدی به جایی می رسد که سازمان مجبور است وضعیت فعلی خود را در بازار ارزیابی کند. این مرحله شامل ارزیابی محیط های داخلی و خارجی مشاغل و تجزیه و تحلیل رقبای آن است.

فرآیند مدیریت استراتژیک HR

مرحله ۴: تدوین استراتژیک

تجزیه و تحلیل وضعیت با ایجاد اهداف و اهداف بلند مدت دنبال می شود. این اهداف بلند مدت نشان می دهد که چگونه یک شرکت می تواند در بلند مدت موقعیت رقابتی خود را بهبود ببخشد. در هر سازمان هدف مدار، استراتژی ها در ۳ سطح مختلف انتخاب می شوند: سطح کسب و کار، سطح شرکت و سطح جهانی / بین المللی.

مرحله ۵: اجرای استراتژیک

حتی بهترین برنامه های استراتژیک بهترین نتیجه را در هنگام اجرا به گونه ای می دهند که با موفقیت مزیت رقابتی را برای شرکت ایجاد می کند. در این مرحله، مهارت های مدیریتی از اهمیت بالایی برخوردار هستند. ارتباطات در این مرحله از مدیریت استراتژیک ضروری است زیرا استراتژی های جدید برای اجرای مؤثر آن باید در سراسر سازمان پشتیبانی لازم را بدست آورند.

مرحله ۶: نظارت بر استراتژیک

پس از اجرای استراتژیک، باید آن را به طور مداوم کنترل کرد تا بتوان به موفقیت برسیم. با توجه به مشروط بودن پویا، مدیران باید تجزیه و تحلیل SWOT را انجام دهند که سازمان را برای هرگونه نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیداتی که ممکن است بوجود بیاید آماده کند.

تجزیه و تحلیل SWOT در فرآیند مدیریت استراتژیک

مرحله ۷: تجزیه و تحلیل SWOT

تجزیه و تحلیل SWOT یک عنصر بسیار مهم در مدیریت استراتژیک است که اکثر سازمانها آن را فراموش کردند. این کمک می کند تا سازمان بتواند نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدات خود مدیریت راهبردی چیست را شناسایی کند. همچنین، با شناسایی و تجزیه و تحلیل محیط های داخلی و خارجی و سایر عواملی که ممکن است در تجارت تأثیر بگذارد، به آماده سازی سازمان برای آینده خود کمک می کند.

برنامه ریزی برای آینده

برنامه ریزی برای آینده برای عملکرد یک سازمان موفق ضروری است. مفهوم مدیریت استراتژیک اولین قدم بزرگ به سمت هدف نهایی شما است. برای کمک به شما در دستیابی به این هدف، چندین دوره مدیریت استراتژیک وجود دارد که شما را برای پیگیری فرصت ها و هرگونه تغییر غیر منتظره در استراتژی راهنمایی می کند.

مدیریت راهبردی وریا

شرکت مدیریت راهبردی وریا از معدود شرکتهایی است که با بهره گیری از متخصصین متعدد داخلی و خارجی در حوزه مدیریت ریسک راهکارهای نوینی را ارائه می نماید. شرکت مدیریت راهبردی وریا تخصصی شما در زمینه مدیریت ریسک می باشد. همکاران ما متخصص در حوزه های مدیریت ریسک، تطبیق، ریسک امنیت اطلاعات، استراتژی فناوری اطلاعات، بانکداری و بیمه و . می باشند.
ما معتقدیم همکاری با افرادی با مهارتها و تجربیات مختلف، بهترین نتیجه را برای شرکتها به ارمغان می آورد.
ما متعهد هستیم به مشتریان خود در ساختن سازمانهایی كه ایمن، سازگار و انعطاف پذیر هستند كمك كنیم.
ما تجربه بی نظیری در کمک به شرکتها برای حل چالش ها و بحران ها داشته و در تبدیل مدیریت راهبردی چیست ریسکها به فرصتها برای آنها یاور مناسبی بوده ایم.
عمر تخصصی در حوزه مدیریت ریسک باعث ایجاد تجربه ای بی نظیر و بینشی بلند در رهبری شرکتها می گردد. محرمانه بودن برای بسیاری از سازمانهایی که ما برای آنها کار می کنیم از اهمیت برخوردار است. ما مشاوران امین و رازداری برای شرکتهای ملی و چند ملیتی از تمام صنایع ، بانکها و موسسات مالی و اعتباری وسازمانهای دولتی هستیم.

همکاری در فروش

به منظور همکاری در فروش پکیج های آموزشی مدیریت راهبردی وریا، می توانید به عنوان بازاریاب با این مجموعه همکاری نمایید. به این منظور فرم درخواست بازاریاب را تکمیل فرمایید

خدمات مدیریت راهبردی وریا

آموزش تحلیل بازار سرمایه

  • تحلیل روزانه دربازارسهام
  • تحلیل تکنیکال
  • تحلیل بنیادی
  • تحلیل بازارهای اقتصادی داخلی و خارجی
  • آموزش آنلاین بازارهای مالی

آموزش تخصصی ویژه مدیران در حوزه مدیریت

  • افزایش مهارت وتوانایی مدیران آینده نگر وآینده ساز
  • مهارت بخشی وآگاهی مدیران از تغییرات فرصت های جدید سرمایه گذاری در بازار سرمایه
  • ریسک پذیری مدیران درفعالیت های تجاری
  • شناسایی استراتژی های ورود به بازارهای تجاری و کسب وکارهای دانش بنیان

آموزش تخصصی ویژه مدیران در حوزه بانکی

  • بانکداری و مدیریت ریسک
  • ریسک مدیریت فناوری اطلاعات در امور بانکداری
  • بانکداری شرکتی
  • بانکداری اختصاصی
  • کارآفرینی بانکی
  • بانکداری بین المللی

آکادمی مدیریت ریسک

  • آموزش مدیریت ریسک با همکاری انجمن مالی ایران و دانشکده مدیریت
  • کمک به مدیران جهت تصمیم گیری در شرایط خاص (شناسایی مدیریت ریسک)
  • شناسایی نقاط ضعف و قوت سازمانها
  • نظارت سریع،دقیق و روشن بر اهداف ،پروژه ها و فرآیندهای کاری سازمان

مشاوره

ارائه خدمات مشاوره ای در زمینه مدیریت ریسک ، بانکداری و بیمه ،بازارسرمایه برای غلبه بر مشکلاتی که مانع رشد و حرکت سازمان ها در رسیدن به تعالی عملکرد می شود از دیگر حوزه های فعالیت شرکت است.

استقرار نظام مدیریت استراتژیک

استقرار نظام مدیریت استراتژيک

استقرار سیستم مدیریت استراتژیک شامل سه مرحله اصلی تدوین، اجرا، ارزیابی و بروزسازی استراتژی‌ها توسط مدیران 21، به طور موازی با استقرار توتال سیستم و رشد سازمان‌ها صورت می‌گیرد. در نگاه مدیران ۲۱ استراتژیست بر مدیریت راهبردی چیست اساس تحلیلی جامع و کل‌نگر از عوامل داخلی و خارجی در لوای اهداف کلان سازمان و با رویکردی تلفیقی و سینرژیک مبادرت به تعیین و تدوین استراتژی های کسب و کار در دوره های زمانی سالانه نموده و از رویکرد واحدی-فرآیندی جهت اجرایی نمودن آن بهره می‌گیرد بدین معنی که هر یک از واحدها یا صاحبان فرآیندهای سازمانی را به عنوان متولی نظارت یا اجرای برخی از استراتژی‌های تدوین شده معرفی می کند.
طبیعی است که در سال اول با کمک اطلاعات اولیه‌ای که از عارضه‌یابی جامع سازمان به دست آمده جهت‌گیری استراتژیک سازمان مشخص خواهد شد اما ممکن است مدون‌سازی استراتژی‌ها صورت نگیرد و از آنجایی که اعضاء سازمان هنوز در مفهوم و اجرای سیستم مدیریت استراتژیک آموزش ندیده و توانمند نشده‌اند هدایت سازمان به طور مستقیم توسط مشاوران مدیران 21 به عنوان استراتژیست سازمان صورت گیرد. اما به مرور سیستم مدیریت استراتژیک مطابق مراحل زیر در سازمان ها اجرا می‌شود :

آموزش

برگزاری کلاس‌های آموزشی، مفاهیم پایه‌ای و تکنیکی مدیریت استراتژیک برای مدیران و کارشناسان سازمان

سازماندهی اطلاعات

ایجاد پایگاه اطلاعاتی به عنوان یک ورودی اساسی برای استراتژیست که از طریق تجزیه و تحلیل داده‌ها و اطلاعات و رسمی‌سازی فرایند مدیریت استراتژيک شکل می‌گیرد. واحد مدیریت استراتژیک می‌بایست به طور دائم اطلاعات درونی و بیرونی را به داخل واحدهای سازمان تزریق و تدوین استراتژی را میسر سازد.

تدوین استراتژی

به تدریج با ایجاد جریان اطلاعاتی فرایند تدوین استراتژی با مشارکت مشاورین و مدیران سازمان شروع می‌شود. البته در ابتدای کار مدیران ۲۱ خود را مسئول و عامل مدون‌سازی استراتژی‌ها می‌داند و مطابق با هرم مدیریت استراتژیک، استراتژي‌ها را تدوین نموده و زمان‌بندی و برنامه عملیاتی را به مدیران سازمان واگذار می‌کند.

تخصیص منابع

پس از تدوین استراتژی‌ها لازم است استراتژی‌ها و منابع مورد نیاز انطباق داده شوند که در این مرحله ممکن است استراتژي‌ها با توجه به منابع واقعی تعدیل شود و استراتژی‌های قابل اجرا تعیین می‌شوند.

اجرای استراتژی‌ها

مشاوران مدیران ۲۱ پس از تدوین استراتژی‌ها و تخصیص منابع به طور هفتگی پیشرفت استراتژی‌ها را دنبال نموده و در عملیاتی نمودن آن‌ها مشارکت می‌نمایند. در این فرایند می‌توان گفت در ابتدا مدیران ۲۱ نقش مدیرعامل غایب را بر عهده داشته و راهبری استراتژی‌ها را در اختیار می‌گیرد اما به مرور مشارکت سازمان در هدایت و رهبری استراتژی‌ها افزایش می‌یابد.

کنترل و به روزرسانی

با تجزیه و تحلیل اطلاعات میزان پیشرفت هر یک از استراتژی‌ها کنترل می‌شود و با تقویت این نظام اطلاعاتی میزان پیشرفت اهداف سه ساله، استراتژی‌های سالانه برای هر استراتژی، واحد و کل سازمان در قالب نمودارهایی مشخص می‌شود.

رهبری استراتژیک

رهبری استراتژیک

رهبری استراتژیک به عنوان توانایی مدیریت ارشد سازمان در تصمیم گیری‌ها و اقدامات مدیریتی جهت تعیین عملکرد بلندمدت شرکت، تعریف می‌شود. رهبر باید با تکیه بر تفکر استراتژیک به برنامه‌ریزی بلندمدت دستیابی به اهداف کلان سازمانی را هدف قرار دهد. این امر با تدوین و برقراری ارتباط بینش شرکت به اعضای سازمان‌‌‌‌ می‌تواند استراتژی‌هایی را ایجاد کند. رهبر با در نظر داشتن محیط داخلی و خارجی سازمان‌، هم ترازی استراتژی با محیط کار خود‌، آغازگر تغییر مورد نیاز برای اجرای استراتژی و تأثیرگذاری بر کارمندان است.

هدف مدیریت راهبردی چیست اصلی رهبری استراتژیک، بقای سازمان در بلندمدت در راستای اهداف اصلی کسب وکار است. با وجود این، به طور همزمان دستیابی به سود بالای متوسط را نیز هدف قرار می‌دهد. بنابراین، هدف اولیه رهبری راهبردی، کسب سود است. به عبارتی دیگر کانون تمرکز رهبری استراتژیک، مزیت رقابتی پایدار یا تداوم موفقیت سازمان است. در دورنمایی رقابتی، این موضوع به طور فزاینده در حال تبدیل شدن به کانون توجه فعالان کسب وکار و دانشگاهیان است.

رهبری در سطح استراتژیک موضوع اصلی است که سازمان‌ها در قرن بیست ویکم با آن مواجه‌اند. علیرغم تاریخچه طولانی پژوهش‌های مربوط به رهبری، فقط در سال‌های اخیر پژوهشگران رفتار سازمانی آن را به عنوان یک کانون توجه جداسازی کرده‌اند. پژوهشگران اذعان می‌کنند رهبری راهبردی یک شایستگی پیچیده و چندبعدی است که ریزه‌کاری‌های فراوانی دارد. به همیه دلیل مدون کردن آن دشوار است. دلیل ایه دشواری تا اندازه زیادی به حوزه گسترده آن برمی‌گردد. چرا که ساختار سازمان و متغیرهای محیطی را دربرمی گیرد. در این مقاله کوشش شده است تا مفهوم رهبری استراتژیک تشریح شود.

تعریف رهبری استراتژیک

رهبری استراتژیک Strategic leadership عبارت است از بررسی محیطی (هم محیط خارجی و هم محیط داخلی) تدوین استراتژی، اجرای استراتژی، ارزیابی و کنترل. رهبری راهبردی عبارت است از توانایی نفوذ در دیگران برای اتخاذ داوطلبانه تصمیم‌های روزانه‌ای که دوام بلندمدت سازمان‌ها را افزایش می‌دهد، در حالی که همزمان موفقیت مالی کوتاه‌مدت آنها را نیز حفظ می‌کند. این رهبری به معنی توانایی پیش‌بینی وتجسم آینده، حفظ انعطاف پذیری، تفکر استراتژیک و پی‌ریزی تغییراتی است که باعث ایجاد مزیت رقابتی برای سازمان در آینده خواهد شد.

رهبری استراتژیک توانایی نفوذ در دیگران جهت انجام داوطلبانه امور به گونه‌ای است که هم در راستای اهداف بلندمدت سازمانی باشد و هم اهداف کوتاه‌مدت مالی و غیرمالی را تضمین کند. جان ادر

رهبری استراتژیک عبارت است از خلق استراتژی از طریق تحلیل مناسب محیط درونی و بیرونی سازمان، پیاده‌سازی استراتژی مناسب در زمان مناسب، ارزیابی و اتخاذ رفتار مناسبی که مقتضای محیط فعلی است. رهبری راهبردی را توانایی رهبران در بیان دلیل و برهان برای تداوم وجود سازمان تعریف می‌کند.

ابعاد رهبری استراتژیک

ایرلند و هیت (۱۹۹۹) رهبری راهبردی را توانایی پیش‌بینی، تعیین افق، حفظ انعطاف‌پذیری، تفکر استراتژیک و کار با دیگران برای آغاز تغییر که یک آینده با دوام را برای سازمان بوجود می‌آورد تعریف کرده‌اند.

ابعاد رهبری استراتژیک به زعم هیت و ایرلند عبارتند از:

  • تعیین مسیر استراتژیک
  • کشف و حفظ شایستگی‌های اصلی
  • توسعه سرمایه انسانی
  • حفظ فرهنگ همکاری اثربخش
  • تاکید بر شیوه‌های اخلاقی
  • ایجاد کنترل استراتژیک

لیر (۲۰۱۲) رهبری استراتژیک را اینگونه تعریف کرده است: توانایی شخصی جهت پیش‌بینی کردن، تجسم کردن، حفظ انعطاف پذیری، تفکر استراتژیک، و کار کردن با دیگران به منظور ایجاد تغییراتی که آینده نویدبخشی را برای سازمان رقم میزند. رهبری راهبردی عبارت است از توانایی درک کلیتِ سازمان و محیطی که سازمان در آن فعالیت میکند و به کارگیری این شناخت و درک به منظور ایجاد تغییر استراتژیک از طریق سایر افراد سازمان برای تثبیت جایگاه آن در محیط در کوتاه‌مدت و بلندمدت. ابعاد رهبری راهبردی به زعم لیر عبارتند از:

  • چشم‌انداز درباره آینده
  • ساختار و فرایند سازمانی
  • سرمایه انسانی
  • ارزش‌های اخلاقی
  • شایستگی
  • فرهنگ سازمانی

نکته استراتژیک

رهبری سازمانی در مدیریت استراتژیک سازمانی و برنامه‌ریزی استراتژیک سازمان جایگاه مهمی دارد. ماهیت رهبری استراتژیک بدین گونه است که این رهبران مستقیماً بر افراد تأثیر نمی گذارند. بلکه از طریق تأثیرگذاری بر سیستم‌ها و فرایندهای سازمانی به نتایج مطلوب و مورد نظر می‌رسند. یکی از این روش‌ها تأثیرگذاری از طریق فرهنگ سازمانی است. فرهنگ معمولاً طریقه درست انجام کارها را به کارکنان نشان می‌دهد. اگر این طریقه انجام کار با چشم‌اندازهای آتی سازمان مغایرت داشته باشند به عنوان مانعی در سر راه ایجاد تغییر در خواهد آمد.

برای آنکه سازمان در دنیای پرآشوب محیطی موفق باشد باید نگاهی بلندمدت داشته باشد. مدیریت ارشد سازمان باید به عنوان یک رهبر در این زمینه نقش آفرینی کند. مدیر باید نگاه فراگیر به تمامی سطوح داشته باشد. این نیازمند وجود مهارت‌های ادراکی بسیار بالا است. ضمن آنکه باید برنامه‌ریزی بلندمدت برای سازمان انجام شود نباید از اهداف کوتاه‌مدت غافل بود. از طریق هدف‌های خرد و عملیاتی در نهایت باید راه سازمان را به سوی ارزش‌های والای آن هموار ساخت.

بر این اساس عده‌ای از پژوهشگران یک رهبر راهبردی، را در حکم مغز متفکری اسمی برای سازمان یا واحدهای فرعی آن مطرح کرده اند که بر کل سازمان متمرکز است. مسئولیت چنین رهبری (در نقش مغز متفکر اسمی) ایجاد سازمانی اثربخش و اجزای اصلی این نوع سبک رهبری مسیر یابی و فرهنگ سازی است. رهبر از طریق مسیر یابی، سازمان را با محیط خارجی مرتبط می‌سازد و همزمان با آن از طریق فرهنگ سازی، افراد مناسب را برای دستیابی به اهداف سازمانی تربیت می‌کند. چنین رهبری باید تعیین کند که سازمان به کجا می‌رود و برای این منظور چگونه سازمانی باید باشد.

خلاصه و جمع‌بندی

به طور کلی فرایند رهبری استراتژیک از درون سازمان و بر اساس تحلیلی که رهبر از محیط استراتژیک و اعضای سازمان به عمل می‌آورد آغاز می‌شود. سپس رهبر بر مبنای ارزش‌های مدیریت راهبردی چیست فردی و سازمانی و با بهره‌گیری از مهارتهای فنی، عاطفی و معنوی، چشم‌انداز سازمان را تدوین می‌کند. در مرحله بعد بر اساس اینکه سازمان در چه صنعتی فعالیت دارد، مشتریان آن چه کسانی هستند، توانمندی‌های اصلی آن چیست و چه محصولات و خدماتی ارائه می‌دهد، مأموریت و اهداف استراتژیک سازمان تدوین می‌شوند.

اهداف استراتژیک مبنایی برای تهیه استراتژی‌ها هستند که این استراتژی‌ها می‌توانند در سطوح سازمانی، بخشهای کاری و حتی در سطح فردی و عملیاتی تدوین شوند. البته در این زمینه یکی از روشهای مؤثر مقایسه خود با سایر همکاران و رقبا و الگوسازی از فعالیت‌های آنان است. یکی از دشوارترین مراحل فرایند رهبری راهبردی، فرایند تغییر است که اگر بدرستی اجرا و منجر به یادگیری شود، می‌توان امیدوار بود که دستیابی به اثربخشی سازمانی محقق شده است. مرحله پایانی در فرایند رهبری استراتژیک به ارزیابی استراتژی اجرا شده مربوط است.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا